Vier dingen die je moet weten over gebedspastoraat en hoe je dit praktisch kunt maken

In de afgelopen vijftien jaar ben ik het vaak tegengekomen: ‘Zou je met mij een stevig gebed willen bidden en liefst in de naam van Jezus demonen willen wegsturen? Want ik kan maar niet van de porno afblijven. Wat ik ook probeer, ik val er telkens weer in terug’. In deze blog leg ik je uit dat ik in de begeleiding van porno- en seksverslaafden zelden demonen wegstuur. En dat ik dit zeker niet in eerste instantie doe.

In de afgelopen vijftien jaar ben ik het vaak tegengekomen: ‘Zou je met mij een stevig gebed willen bidden en liefst in de naam van Jezus demonen willen wegsturen? Want ik kan maar niet van de porno afblijven. Wat ik ook probeer, ik val er telkens weer in terug’. In deze blog leg ik je uit dat ik in de begeleiding van porno- en seksverslaafden zelden demonen wegstuur. En dat ik dit zeker niet in eerste instantie doe.

Mijn uitgangspunt ontleen ik aan Steve Gallagher*, Hij zegt: “In alle gevallen is iemand zélf verantwoordelijk voor zijn/haar verslavingsgedrag, óók als dat gedrag verklaarbaar is vanuit (soms traumatische) ervaringen in de kindertijd. Je kunt wel gaan graven in het verleden, en soms is dat nodig, maar het risico is altijd dat je anderen verantwoordelijk gaat stellen voor je huidige gedrag, bijvoorbeeld de ouders. Men zal dus zelf de verantwoordelijkheid moeten oppakken en een nieuwe discipline moeten leren.”*

‘Maar waarom duurt het dan soms zo lang dat iemand uit het web van de pornoverslaving komt?’ Bij een drugsverslaving geeft God juist veel instant-bevrijdingen: een bekering en direct daarna loskomen uit de verslaving. Maar bij seksverslaving gaat het (vaak) veel procesmatiger: Je bent ook procesmatiger in het ‘web’ van de verslaving terechtgekomen, God leidt je er procesmatig weer uit. Eén van de redenen is dat God ons leven ook procesmatig vernieuwt. Als Hij dat in één keer zou doen, dan zouden we des te makkelijker kunnen terugvallen.

“Je bent procesmatig in het ‘web’ van de verslaving terechtgekomen, God leidt je er vaak ook procesmatig weer uit.”

Leren van het traject

Wat hebben we te leren in dit proces? En hoe kun je de persoon die jou om hulp gevraagd heeft hierin helpen?

Allereerst moeten we leren om zelfgerichtheid af te leggen. Want een porno- of seksverslaving maakt hoe dan ook een zelfgericht mens van je, bezig met de bevrediging van jóuw seksuele behoeften. Terwijl seksualiteit bedoeld is voor een relatie van een man en een vrouw, als cadeautje dat je elkaar geeft. Seksverslaving maakt zelfgericht. God wil ons leren strijden tegen deze zonde en ons leren om de zonde te haten, zoals het volk Israël moest strijden tegen afgoderij.

Vervolgens mag er gebroken worden met bepaalde patronen: plaatsen die triggeren en zaken die je stapje voor stapje richting porno drijven. Neem bijvoorbeeld je telefoon niet meer mee naar bed, maar laat het in de huiskamer liggen. Installeer preventie software op je laptop en telefoon. Of zoals een jongeman onlangs zei: ‘Ik doe mijn tv de deur uit; anders brengt het me stapje voor stapje bij de porno.’ Dit alles vraagt om keuzes, soms radicaal. Het vraagt om discipline.

Wat in alle gevallen nodig is: anderen bij het herstelproces betrekken: een accountability-partner of buddy. Iemand weet van het vallen en je opstaan, iemand bij wie je te biecht kan en die voor je bidt. Dat kan ook in een groep: er zijn (nog te weinig) groepen waar mannen (of vrouwen) hun worstelingen en zegeningen delen, samen God aanbidden en samen naar het kruis van Christus gaan.

En bovenal: leren wandelen met God. Tijd hebben met de God en Vader bij wie we terecht kunnen met onze zegeningen en overwinningen, maar ook met nederlagen, schuld, schaamte en soms wanhoop. Tijden van Bijbellezen en gebed. Stiltemomenten. Momenten van bezinning en reflectie. Als iemand daar geen werk van maakt, is het dweilen met de kraan open, de pornokraan…. Ook is er soms een terugval omdat iemand zijn geestelijk leven verwaarloosd heeft.

Mijn eerste insteek is altijd: iemand discipline leren en goede keuzes leren maken.

Gebedspastoraat

Hoe ziet de begeleiding op porno- en seksverslaving er dan uit, en op welke manier kan gebed en gebedspastoraat daarbij helpen?

Het eerste aandachtspunt is je identiteit in Christus. In Christus ben je een rechtvaardige, een heilige (!). In Christus ben je een kind door de Vader bemind. In Christus zijn we overwinnaars, ook over de machten die aan ons trekken.

Soms moet er ‘door gebeden’ worden op innerlijke wonden. Omdat er gevoelens van afwijzing zijn die richting porno drijven. Onder die gevoelens kunnen ervaringen in de jonge jaren liggen. Of er is een emotioneel tekort door een afwezige vader of een beklemmende moeder. Dan mag er om innerlijke genezing gebeden worden, genezing van de vader- of moederwond.

‘En het verbreken van bindingen (de binding met porno) en/of het wegsturen van demonen dan?’ Ik doe dat alleen bij hoge uitzondering. Alleen als alle andere manieren van begeleiding doodlopen. Of als er sprake is van een ‘één-vlees-band’ met een prostituee. Of een hele serie wisselende seksuele contacten. Pas als ik het gevoel heb dat de boze iets tegenhoudt en dat iemand, ook op lange termijn, niet vrij is in zijn wil, overweeg ik een binding te verbreken en demonen weg te sturen. Maar mijn eerste insteek is altijd: iemand discipline leren. Zelf leren strijden. Goede keuzes leren maken. Preventiemaatregelen nemen, zodat je niet meer bij de porno kan.

“Hoe meer onze wil en ons verlangen op de liefde voor en de liefde van God gericht zijn, des te minder porno aan ons zal trekken.”

Materiaal

Tot slot: Vaak bid ik het volgende gebed voor de mensen die ik begeleid:

Moge de Heer uw wil en verlangen richten op de liefde voor God
en de standvastige trouw aan Christus.
(2 Tess. 3:5 – NBV 2021)

Want hoe meer onze wil en ons verlangen op de liefde voor en de liefde van God gericht zijn, des te minder porno aan ons zal trekken.

Voor de mensen die dit willen gebruiken heb ik een boekje beschikbaar gemaakt met gebeden. Deze kunnen ingezet worden in tal van situaties die met seks- en pornoverslaving te maken hebben. Je kunt het pdf met gebeden hieronder downloaden.

Bronnen

* Steve Gallagher is een autoriteit op dit gebied. Zijn boek At the altar of sexual idolatry las ik twintig jaar geleden. In 2023 verscheen daarvan een Nederlandse vertaling: Seksuele afgoderij.

* Zie: David in 2 Sam. 11-12 na het overspel met Batseba en de moord op Uria: “Ik ben die man die dat gedaan heeft; ik heb gezondigd.”   Vgl. Ezech. 18:1-4, 20 en Fil. 3:13-14 “Vergeten hetgeen achter me ligt, me uitstrekkend naar wat voor me ligt ….”

Jan Minderhoud
Jan Minderhoud

Jan Minderhoud is theoloog, actief in gebedspastoraat en ook in counseling op gebied van seks- en pornoverslaving.

Artikelen: 2